Karar Vermek Kolaydır, Doğru Karar Vermek Değil

Karar vermek çoğu zaman zor bir süreç gibi anlatılır. Oysa pratikte insanlar sürekli karar verir. Hangi bölümü yazacağına, hangi mesleğe yöneleceğine ya da hangi yolu seçeceğine hızlıca karar verebilir. Bu yüzden problem genelde karar verememek değildir.

Asıl problem, verilen kararın neye dayandığıdır.

Birçok tercih belirli kriterlere göre yapılır. Puan yeterlidir, bölüm bilinir, seçenekler nettir. Bu noktada karar almak zor değildir. Hatta çoğu zaman hızlı ve net bir şekilde ilerlenir. Bu da sürecin doğru ilerlediği hissini oluşturur.

Ancak burada gözden kaçan bir nokta vardır. Karar verilmiş olması, kararın doğru olduğu anlamına gelmez. Çünkü kararın kalitesi, sürecin derinliği ile belirlenir.

Meslek seçimi gibi uzun vadeli sonuçlar doğuran konularda, yüzeydeki kriterler yeterli değildir. Hangi bölüm kazanılabilir ya da hangi alan daha avantajlı gibi sorular sürecin sadece görünen kısmını oluşturur. Bu sorulara verilen cevaplar karar almayı kolaylaştırır, ancak doğruluğunu garanti etmez.

Bu yüzden birçok karar ilk bakışta doğru görünür. Kriterler sağlanmıştır, seçenekler nettir ve seçim yapılmıştır. Ancak bu süreçte bireyin kendi yapısı çoğu zaman hesaba katılmaz. Nasıl düşündüğü, nasıl öğrendiği, hangi koşullarda daha verimli olduğu gibi unsurlar değerlendirilmeden karar verilir.

Bu eksiklik genellikle hemen fark edilmez. Çünkü başlangıçta her şey tutarlı görünür. Ancak süreç ilerledikçe performans düşmeye başladığında, kararın temeli sorgulanır. Bu noktada çoğu kişi sorunu çaba ile çözmeye çalışır. Daha fazla çalışarak sonucu değiştirebileceğini düşünür.

Oysa problem çoğu zaman çaba değil, kararın kurulduğu sistemdir.

Doğru karar, sadece seçenekler arasından birini seçmek değildir. Aynı zamanda bu seçeneklerin neye göre değerlendirildiğini anlamaktır. Bu da daha sistemli bir yaklaşım gerektirir.

Karar sürecine ölçüm ve analiz dahil edilmediğinde, yapılan seçim büyük ölçüde varsayıma dayanır. Bu varsayım doğru da olabilir, ancak test edilmediği sürece kesinlik taşımaz.

Sonuç olarak karar vermek zor değildir. Zor olan, verilen kararın gerçekten doğru olup olmadığını bilmektir. Bu fark anlaşılmadığında, hızlı alınan kararlar doğru gibi görünmeye devam eder.

Doğru karar ise hızdan değil, doğru kurulan süreçten çıkar.

Kararlarını gerçekten neye göre verdiğini biliyor musun?

Çoğu kişi fark etmeden sınırlı verilere bakarak hızlı kararlar alır.
Bu yüzden seçim doğru görünse bile eksik kalabilir.

Kendi karar yapını görmek için kısa bir analizle başlayabilirsin.